Orientalstudies.az

AMEA-nın akademik Z.M.Bünyadov adına Şərqşünaslıq İnstitutunun Türk filologiyası şöbəsinin elmi işçisi Aygül Mirzəyevanın Moldovada yerləşən Qaqauziya Muxtar Vilayətinin yaradılmasının 30 illiyi münasibətilə Türkiyədə dərc olunan “Gagauz dili ve edebiyatı üzerine yazılar” (Qaqauz dili və ədəbiyyatına dair yazılar) adlı topluda məqaləsi dərc olunub.

Şuşa şəhərinin memarlıq kompleksinə daxil olan əsas tikililərdən biri də bulaq və ovdanlardır. XIX əsrin ikinci yarısından etibarən şəhərin əhalisi artdığı üçün burada suya tələbat çoxalıb və şəhərdə onlarla bulaq inşa olunub. Qeyd etmək lazımdır ki, ilk dövrlərdə əhalinin su ehtiyatı həyətlərdə qazılmış quyular hesabına ödənilirdi. Lakin bir çox hallarda quyulardan çıxan su içməyə yararlı olmadığı üçün əhalinin su ehtiyatlarını ödəmək üçün yeni su xətlərinin çəkilməsinə ehtiyac yaranırdı.

Azərbaycanın yerləşdiyi coğrafi mövqe, Yaxın Şərq ölkələri ilə dini, mədəni, ictimai, tarixi əlaqələri region ölkələrini tarix boyu daima diqqət mərkəzində saxlamağa sövq edib. Eləcə də, böyük şairimiz Səməd Vurğunun dediyi kimi “Qoca Şərqin qapısı” olan Azərbaycanın da  sadalanan amillərlə yanaşı, Avropa ilə Asiyanı birləşdirən strateji məkanda yerləşməsi, Yaxın Şərq ölkələri ilə siyasi, iqtisadi və mədəni əlaqələrin formalaşmasında ölkəmizin mühüm tranzit və əlaqələndirici mərkəzə çevrilməsi də əsrlər boyu qarşı marağın olmasına səbəb olub. Bu amillər əsasında qarşılıqlı elmi, mədəni əlaqələr də münasibətlərin inkişafına aparan ən mühüm vasitələrdən biri kimi daima diqqət mərkəzində saxlanılıb və bu gün də region ölkələri kimi Azərbaycanın da xarici siyasətində, humanitar əməkdaşlıq strategiyasında və beynəlxalq elmi inteqrasiyasında prioritet istiqamətlərdən biri olaraq qalmaqdadır.

Şuşa şəhərində erməni vandalizminə məruz qalmış maddi mədəniyyət abidələrindən biri də Çuxurlu məhəllə məscididir. Məscid XVIII əsrin sonlarında inşa edilib, XIX əsrin ikinci yarısında isə yenidən təmir olunub. Çuxurlu məscidi daş kitabəsi olan abidələrdən biridir. Böyük əhəmiyyətə malik bu tarixi abidə işğal dövründə düşmən vəhşiliyi nəticəsində dağıdılıb, yalnız bəzi qalıqları dövrümüzə gəlib çatıb.